NHỮNG MÓN ĂN , KỶ NIỆM TRONG KÝ ỨC: Tết và canh khổ qua, nhớ ba tôi

Đêm nay là đêm 30, ngày cuối của năm. Đêm trừ tịch xứ Úc mà sao mọi vật - và người hình như cũng im ắng khác thường, như người và vật cùng nhau trang trọng chờ đón giờ khắc chuyển giao từ năm cũ sang năm mới. Như những ngày xuân thời đó, có ba tôi!
Thời đó, bao giờ trong mâm cơm cúng chiều cuối năm đón ông bà về sum họp vui xuân cùng con cháu thể nào cũng có tô canh khổ qua dồn thịt. Năm nào cũng thế, nên bọn trẻ chúng tôi sinh lòng thắc mắc và được ba tôi giải thích rằng do cái tên của khổ qua, nên cuối năm người ta thường ăn khổ qua để mong trong năm mới cái khổ rồi cũng qua đi cùng năm cũ.

Cuối năm nào má tôi cũng hầm canh khổ qua, trước cúng đón ông bà sau gia đình cùng ăn để mong qua cái khổ (và có lẽ hầu hết người Việt ở miền Nam đều có tô canh khổ qua trong ngày chót của năm này!) Vậy mà sao cái khổ vẫn còn đeo theo ba má tôi (và hầu hết người Việt ở miền Nam) sau những ngày của năm 1975? Tôi còn nhớ như in ngày ba tôi không khoá lại cánh tủ dưới bàn thờ ông Địa vốn là nơi ba tôi giữ hàng xấp tiền sau ngày chợ để chờ trả cho lái cá. Tôi thảng thốt nhắc ba tôi: Kìa sao ba không khoá tủ!

Câu trả lời cùng ánh mắt buồn bã của ba tôi còn in đậm trong tôi cho đến tận bây giờ:

- Có mua bán gì được mà có tiền để khoá, con?

Ba ơi, những đêm trừ tịch đầu tiên trên đất Úc, theo thói quen con vẫn thức đợi qua giờ khắc giao thừa đến. Trong đêm thanh vắng hình như con vẫn lắng tai nghe xem tiếng con gì sẽ kêu đầu tiên, như ngày xưa ba thường chỉ biểu cho con. Hầu như chỉ có tiếng dế, tiếng ve kêu râm ran trong đêm mùa hè Úc! Buổi cơm chiều, tuy con không cúng nhưng bao giờ cũng có tô canh khổ qua, ăn để mong qua đi cái khổ! Và như mọi năm, lại nhớ về những cái Tết sum họp ngày cũ: đêm giao thừa không nghe được tiếng con gì kêu ngoại trừ tiếng dao thớt, tiếng cười nói của má và các chị gái chuẩn bị thức ăn để hôm sau, mồng một ba sẽ cúng chay! Chỉ là quá khứ thôi, như ba bây giờ, phải không ba?