Như bạn biết thấp thoáng trong những bài viết của tôi, bóng dáng cô gái Huế e lệ má tôi luẩn quẩn cạnh anh trai Nam hào sảng ba tôi!
Ngày còn đi học, và cho tận bây giờ tôi vẫn thắc mắc tại sao thi sĩ Hàn Mặc Tử lại tả nét đẹp của 1 cô gái bằng sánh ngữ "mặt chữ điền", mặt chữ điền thì làm sao mà đẹp? đẹp thì phải là mặt trái xoan chứ??:
Vườn ai mướt quá xanh như ngọc,
Nón lá che ngang mặt chữ điền.
Cô gái Huế má tôi, không có nét đẹp mặt chữ điền hay trái xoan gì gì hết. Cô gái Huế má tôi chỉ có nước da trắng hồng như quả mận hồng đào của xứ Nam kỳ lục tỉnh. Nước da này má tôi vẫn giữ được cho tới tận bây giờ, khi má tôi đã gần bách tuế!
Tiếc thay, Huế không in đậm dấu trong lòng chúng tôi, có lẽ vì má tôi xa Huế từ hồi nhỏ và lũ chúng tôi được sinh ra và lớn lên nơi Sài Gòn hoa lệ. Quê ngoại xa quá! đường xá cách trở trong thời chiến tranh chúng tôi làm gì có dịp được về thăm? Lâu lâu có vài cậu, dì ghé thăm vài ngày rồi thôi! Quê nội thì gần hơn, chỉ vài ba tiếng theo xe đò là tới nên nào là bác, cô, các anh chị họ cứ mang gạo, chuột đồng, bánh tét từ quê lên thăm em thăm cháu.
Do vậy, món bánh canh Nam Phổ tôi chỉ biết qua sách vở, qua những bài ẩm thực của xứ Huế chứ chưa lần chạm răng vào nó. Ngược lại, món bánh canh bột gạo miền Nam của anh trai miền Nam ba tôi thì chúng tôi ăn đến quen môi quen miếng, ăn theo từng biến thể của món này!
Bánh canh bột gạo, là để phân biệt với bánh canh bột lọc. Bánh canh bột gạo ở nhà quê miền Nam thường là làm bằng bột gạo nhồi kỹ, cán mỏng ra và dùng dao mà xắt.
Nhà quê, đánh dậm được vài con cá nhỏ nhỏ, kéo vó được dăm con tép bạc là nấu được nồi bánh canh cho lũ trẻ húp rồi, nhiều nơi còn chan cả nước cốt dừa vô nhưng thú thực tôi không hạp giọng lắm khi chan nước dừa vào tô bánh canh. Chắc tại hồi nhỏ -và cả sau này lớn lên- tôi bị ảnh hưởng theo cách ăn của ba tôi: cá lóc thì phải rỉa xương cho thiệt kỷ (coi chừng, bà mà rỉa không hết xương thì con nó mắc cổ! Tôi vẫn nhớ câu ba tôi hay dặn dò má tôi như thế). Tôm lột vỏ bằm nhuyển với đầu hành lá, cho chút tiêu rồi tao lên cho có chút màu gạch. Nhưng có 1 cách nấu bánh canh bột gạo mà sau này tôi không còn được ăn nữa: bánh canh bột gạo nấu với gà bằm thiệt nhuyển, cả xương cả thịt! Món này chỉ khi lớn lên chút tụi tôi mới được ăn và tôi vẫn có chút phục bà vú mà tôi gọi là bà ngoại: buổi sáng bà ngồi tẳn mẳn bằm thiệt nhuyển con gà, ngày xưa không có máy xay thịt, chỉ với con dao phay và cái thớt me mà bà bằm nhuyển nguyên con gà không còn miếng xương nào trộng trộng, vừa thịt vừa xương nhuyển nhừ! Buổi trưa bà ngồi còm cọm nhồi bột, xong dùng cái chai cán cho thiệt mỏng rồi vẫn với con dao phay, bà xắt thành những sợi bánh canh đều đặn! Ngày nay với cây cán bột mà tôi còn ngán cán bánh canh nói chi tới chỉ dùng cái chai mà cán!!! Bà ngoại ruột tôi mất hồi má tôi còn nhỏ xíu, may mà tụi tôi còn có bà vú, may mà ba má tôi biết trọng người ra công giúp sức chăm sóc lũ con dại nên bắt tụi tôi gọi là bà ngoại!
Ngày đất nước rời rã, tụi tôi lần lượt ra đi. Bà ngoại tôi không thể nào theo được, về sống với người con gái ruột rồi qua đời trong lặng lẽ! Ngày đó, chưa có cách chuyển tiền về quê hương, chắc những ngày cuối đời bà ngoại tôi sống trong cực khổ mà lòng mang nỗi nhớ lũ chúng tôi, những đứa cháu không máu mủ mà bà săn sóc từ tấm bé hơn cả cháu ruột của bà!
Lòng tôi nghẹn đau.................................
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét