Thứ Bảy, 27 tháng 6, 2026

Kansai và Hiroshima 2015 - Hiroshima: Miyajima và Itsukushima shrine Part 2

Otorii - The great torii- trong thời điểm nước lớn như nổi bồng bềnh trên mặt biển, đúng như người ta vẫn gọi nó là the floating torii:


Trên đường dẫn vào đền Itsukushima có rất nhiều đèn đá:


Đèn và Otorii kết hợp nhau thành một biểu tượng:


Đèn đá và đền Itsukushima:


Đền Itsukushima thật đẹp, đẹp và rộng đến bất ngờ!


Màu đỏ son của đền cùng những hành lang ngang dọc tạo thành một nét đẹp kỳ lạ cho một ngôi đền Thần Đạo:


Ngang qua đôi đèn thắp trong hành lang dẫn ra sàn chính:


Đối diện ngang khung thờ có đôi đèn là hành lang chính:


Tiêu đề của trang nhà Miyajima là : "Hòn đảo nơi mà thần thánh và con người cùng cộng sinh"

Tôi nghĩ là câu này rất chính xác. Đền Itsukushima quá đẹp để tôi tin rằng đó là kiến trúc do bàn tay con người dựng nên! Đền có lịch sử hơn 1400 năm, lần xây dựng đầu tiên vào năm 593, tuy đền từng bị hủy hoại và rồi hư hỏng do nước mặn làm chân gỗ ruỗng mục nhưng kiến trúc hiện tại đã được xây dựng nên từ bản vẽ năm 1168! Chỉ biết lắc đầu thán phục!

Cố gắng chụp được hành lang lúc vắng bóng người - hay là nhân lúc người đi trước vừa khuất bóng và người đi sau chưa kịp bước chân vào khung máy ảnh! Cho dù đây là mùa hè, khách du lịch vắng đi ít nhiều nhưng cũng rình khá lâu!


Người đi sau đã bước chân vào: đó là một vị giáo sĩ Thần Đạo:


Quanh quẩn, lại đèn và đèn:


Nơi bán lá số, quẻ xăm!


Thấy căn nhà gỗ hay hay cũng chụp! Cháu bảo: Nội ơi sao chụp cả toilet? Nội bướng: Ừ thì toilet đẹp hơn ở mình nên cũng chụp! Thật ra trong lòng thấy xấu hổ với cháu lắm đấy!!! Chỉ tại mắt kém không nhìn thấy dấu hiệu hai hình người màu xanh và đỏ nơi cửa, lại thêm tính gia trưởng không nhận là nhìn lầm với con cháu! Ra không chỉ "Sorry is the hardest word to say!" mà nhận sai với hậu bối xem ra cũng khó ghê lắm đó mà!


Tuy vậy rồi bà cháu cũng nhìn nhau mà cười xòa! Đã nói: con bé này nó giống tôi!

Kansai và Hiroshima 2015 - Hiroshima: Miyajima và Itsukushima shrine

Miyajima là một trong ba thắng cảnh đẹp nhất nước Nhật: Amano Hashidate, Matsushima và Miyajima.

Đã đến Hiroshima ít có ai bỏ qua không thăm đảo Miyajima với chiếc cổng Torii to ngoại khổ màu đỏ son như nhô lên từ biển và là một hình ảnh quen thuộc người Nhật dùng để giới thiệu với khách về vẻ đẹp của đất nước mặt trời mọc.

Chuyến xe local từ ga Hiroshima đưa chúng tôi đến Miyajimaguchi để xuống phà qua đảo :


Vừa mới lên phà khách du lịch đã lo dành chỗ ngồi trên boong, nhóm khách này hình như đến từ Do Thái, hành xử xấc xược, ồn ào! Tâm lý an toàn khi kéo theo bầy đàn có khác! Safer in numbers!


Khà khà, khách lẻ như bà cháu tôi thì lo canh hướng mạn tàu bên phải mà đứng, gần đến đảo phà xoay ngang cho khách nhìn rõ cổng Otorii:


Theo tôi cổng Otorii và đền Itsukushima đẹp nhất lúc con nước lớn. Ngược lại lúc nước ròng thủy triều xuống thấp người ta có thể đi ngang qua bãi cát để đến sát chân cổng. Bạn nên check giờ thủy triều lên xuống để chọn giờ thăm cho thích hợp:

http://www.tides4fishing.com/jp/hiroshima/itsukushima

Giống như Nara, Miuyajima có nhiều nai thả rong tự do trên khắp đảo. Khác với Nara,, du khách được khuyến cáo không nên cho nai ăn vì sẽ làm nai mất dần khả năng tự mưu sinh của loài vật.


Vấn đề tôi nhìn thấy ở đây là thái độ của khách du lịch: Vì không có hàng nào bán bánh cho nai nên dù có muốn cho nai ăn cũng không có bánh. Một số du khách thiếu ý thức khi thấy nai vục đầu vào các tờ quảng cáo, bản đồ họ cầm trên tay để tìm thức ăn thì quăng ngay tờ giấy đó cho nai ăn, coi như một trò tiêu khiển! Chính tôi đã cùng 1 ông khách người Mỹ giành giấy lại từ miệng một con vật đáng thương, ông khách Mỹ nhún vai còn tôi thì bực hết kể chỉ muốn quát bọn đó một hồi cho đã nư! Nên cẩn thận với các loại giấy tờ quan trọng như rail pass hoặc passport!

Gần bến phà là bức tượng của Taira no Kiyomori có nét mặt rắn rỏi, ông là người chịu trách nhiệm thiết kế đền Itsukushima như ta nhìn thấy ngày nay:


Dọc con đường dẫn từ bến phà vào đến khu đền Itsukushima có nhiều tiệm bán đồ lưu niệm và hàng quán, tôi nhìn thấy một quán ăn trang trí khá đặc biệt :




Nai rất dạn, chú nai này từ tốn dọn chỗ nghỉ ngay trước cửa một tiệm ăn:




Một em bé gái Nhật rất bạo dạn, đến gần sờ vuốt nai không chút sợ hãi.


Gia đình em bé này cùng đi với tôi trên chuyến xe từ Hiroshima, xe đông nên người cha ngồi băng ghế phía bên trái còn người mẹ và hai đứa con một trai một gái ngồi băng ghế bên tay phải đối diện với tôi. Dọc đường bà lấy bánh cho con ăn, khi ghế cạnh người cha có chỗ trống, hai đứa bé sang ngồi với cha trước còn bà làm một cử chỉ khiến tôi chú ý: không nhìn ai và có lẽ cũng không cần để ý ai nhìn mình, trước khi rời chỗ sang ngồi chung cùng gia đình, người mẹ trẻ đã cúi xuống nhặt, phủi vụn bánh rớt trên ghế! Tôi nghĩ đó là thói quen của người Nhật giữ gìn đồ vật công cộng kỹ lưởng như chính đồ vật riêng tư của mình, tính sạch sẽ và tôn trọng người khác. Không chỉ riêng người mẹ trẻ này, tôi còn nhìn thấy vài lần lúc xe ngừng ở ga đón khách: người khách trước khi rời ghế để lên tàu bao giờ cũng cúi xuống phủi sạch mặt chiếc ghế mà mình vừa đứng lên! Tôi kiểm lại chính mình: chưa bao giờ tôi làm điều này mà thường khi cứ thế lên tàu, mặc kệ chiếc ghế có dính đầy vụn bánh: tôi đâu ngồi lên đó nữa mà lo! đó là việc của người ngồi kế đó!!!!

Chỉ điều nhỏ nhặt đó mà không học được để thực hành!

Trên bờ ven biển có nhiều chiếc đèn đá, những chiếc đèn đá ở Nhật thường in đậm trong tầm nhìn của tôi:


Chiếc ghe này chở khách ra gần cổng Otorii và ngang qua bên dưới cổng để khách chụp hình giá 400 yen một người:

Kansai và Hiroshima 2015 - Hiroshima: Hibaku Jumoku: Wall-E

Hậu quả từ A-Bomb khiến từ 90 đến 160 ngàn người mất mạng tại Hiroshima, một nửa con số này là con số tử vong ngay ngày đầu tiên. Chúngta khi nghĩ, nhớ về Hiroshima thì liên tưởngngay đến thiệt hại về nhân mạng, có bao nhiêu trong chúng ta thắc mắc về sự tồn tại của những vật thể sống khác trong thành phố như thú vật và cây cối?
Tôi cũng thế, chưa từng thắc mắc về câu hỏi đó, cho đến ngày đầu tiên trên đất Hiroshima, trở về khách sạn từ Công viên Hòa Bình!

Ngay trước mặt tiền khách sạn ANA Crowne Plaza là một nhóm cây tạo thành một khoảng không gian xanh. Những cây này sẽ chỉ là một khoảnh xanh của thành phố nếu tôi không nhìn và đọc một tấm bảng gắn trên cây:






Tìm hiểu thêm, tôi mới biết sau vụ nổ các nhà khoa học Mỹ nghiên cứu cho biết đất đai và sự sống tại Hiroshima sẽ trơ trọi, cây xanh sẽ không mọc được trong vòng 75 năm sau đó. Nhưng chỉ vào mùa xuân năm sau người ta ngạc nhiên và hân hoan khi thấy một số cây còn sót lại sau vụ nổ (có những cây cách tâm chấn của quả bom chỉ trong bán kinh dưới 1 cây số!) bắt đầu đâm chồi và trổ hoa! Biểu hiện mạnh mẽ của sự sống sau cơn hủy diệt từ loài cây cỏ đã làm con người tin tưởng rằng vẫn còn có thể tái thiết lại thành phố, và chúng ta có Hiroshima tân tiến và rợp bóng cây xanh như ngày nay. Cây xanh trồng trong thành phố được gởi tặng từ khắp thế giới, ngược lại, hạt giống và cây con từ các cây còn sống sót sau vụ nổ cũng được gởi tặng các thành phố trên thế giới!

Những Hibaku Jumoku, cây xanh sống sót này làm tôi liên tưởng đến phim Wall-E, một phim cho thiếu nhi mà tôi rất thích!

Kansai và Hiroshima 2015 - Hiroshima Thành phố đầu tiên chịu thảm hoạ nguyên tử Part 2

Mục đích của cháu tôi là đến đài tưởng niệm Hòa Bình của Nhi Đồng:

Cháu mang theo 356 con hạc giấy được gấp cẩn thận và gói trong 1 bọc nylon đặt dưới chân tượng đài, mong sao rồi những con hạc cháu xếp sẽ là một phần cùng các trẻ em trên toàn thế giới cầu mong cho Hòa Bình:




Tại đó cháu có điền 1 form và thành phố Hiroshima cho biết họ sẽ gởi 1 thư cám ơn cháu đã góp phần. 

(Note: Thất vọng thay là cháu không bao giờ nhận được thư cảm ơn đó!)


Trong chiều yên lặng, thỉnh thoảng vọng lên tiếng chuông. Tôi và cháu lần theo âm thanh tìm đến chuông Hòa Bình:


Dòng chữ khắc quanh viền chuông và khắc vòng quanh là bản đồ thế giới, tôi chọn chụp góc ảnh ngay bản đồ nước Úc!


Theo thói quen từ nhỏ, thấy chuông thì tôi phải thỉnh chuông. Cháu cũng muốn thỉnh 1 tiếng chuông. Khi con bé buông chiếc chày tôi thấy mặt con bé có vẻ đanh lại như bực, như ghét điều gì. Tôi không muốn hỏi cháu về điều cháu đang nghĩ!

Chúng tôi đi ra bờ sông, từ bờ sông nhìn sang A Bomb Dome rất gần:

Bổng cháu khều tôi và chỉ về chiếc ghế gần đấy: một cô gái đang đánh đàn guitar và hát theo nhè nhẹ. Trong không gian này, tiếng hát nhẹ thoảng của cô, dáng ngồi thanh thoát của cô chạm vào cảm xuc của khách để rồi trở thành một ký ức khó phai! Cô đàn, hát hình như cho ai đó nghe chứ không phải cho những người đang hiện diện quanh đây thưởng thức: cô nhìn thẳng sang bên kia dòng sông, nơi di tích A Dome đứng in dáng sừng sững trong nắng chiều, không để ý đến ai, dáng ngồi cô đọng không thay đổi trong suốt thời gian tôi đứng đấy!!!!!

Cũng con bé cháu, khi đi dọc bờ sộng đã lưu ý tôi nhìn xuống bờ sông: hai người trung niên đang bày trà ra uống, dáng cách có vẻ thư nhàn:

Nhưng nhìn kỹ, cháu tôi còn nhận ra rằng họ không phải thưởng trà theo cách thường tình mà là một buổi thưởng trà theo trà đạo, này bạn nhìn bàn tay phải nâng chung trà của người phụ nữ sẽ thấy là bà đang xoay chung trà: đó là 1 cử chỉ trong nghi thức trà đạo

Ngay tại công viên đầy tiếng động thanh, trọc đan quyện vào nhau, hai vị đang thường trà hình như gạt hết ngoài tai âm thanh, sắc màu của ngoại cảnh chỉ để chăm chú vào chén trà, hình ảnh này thật tôi cũng không dễ gì quên được.

Như thế, Hiroshima lưu lại trong tôi không phải là những tàn tích của một trái bom nguyên tử mà là tiếng chuông thanh trong thỉnh thoảng vang lên trong chiều êm, tiếng đàn, tiếng hát nhẹ của cô gái và phong cách thưởng trà của hai vị này đây! Chẳng lẽ chỉ mình tôi (và cháu) có cơ duyên nhìn, cảm???

Thứ Sáu, 26 tháng 6, 2026

Kansai và Hiroshima 2015 - Hiroshima Thành phố đầu tiên chịu thảm hoạ nguyên tử

Hiroshima, chúng ta đều biết là thành phố đầu tiên hứng chịu thảm họa nguyên từ gây ra từ chiến tranh. Hằng năm ngày 6 tháng Tám người dân nơi đây lại làm lễ tưởng niệm ngày đau thương kinh hoàng đó. Tháng tám nay 2015 này là kỷ niệm 70 năm, 70 năm là một thời gian dài cho một kiếp người nhưng quá ngắn trong giòng lịch sử. Trong 70 năm đó người Nhật đã tái thiết thành phố này từ những hoang tàn đổ nát thành một thành phố có vẻ rất yên bình, tân tiến và rợp bóng cây xanh. Từ khách sạn chúng tôi chỉ băng qua 1 công viên nhỏ:


Là đến chiếc cầu ngang qua sông Aoi đưa sang công viên Hòa Bình. Trước cầu có 1 trụ đá, tôi không đọc được nên không hiểu ý nghĩa của dòng chữ trên trụ đá này:


Bảo tàng chứng tích A Bomb, từ nhà tôi và cháu đã đồng ý sẽ không vào xem vì biết sẽ không chịu đựng được cảm xúc nặng nề sau khi rời khỏi đó:


Hiroshima Cenotaph, đài tưởng niệm nạn nhân trong thảm họa, thẳng một hàng với ngọn lửa vĩnh cửu và A Bomb Dome, chứng tích duy nhất còn sót lại của một tòa kiến trúc trong phạm vi bom nổ.






Trện chiếc hộp đá đựng bản danh sách các nạn nhân có khắc dòng chữ:

安らかに眠って下さい 過ちは 繰返しませぬから (tiếng Anh: Let all the souls here rest in peace, for [we/they] shall not repeat the error)

Cầu cho các linh hồn nơi đây được yên nghỉ, bởi vì [chúng ta/họ] sẽ không tái lập lại sai lầm.

Chủ từ của câu này [we/they] [chúng ta, họ] không được nêu rõ nên có người cho chủ từ là [họ] tức quy kết lỗi về phía bên kia, có người lại cho chủ từ là [chúng ta] tức chính người Nhật đã gây ra sai lầm. Những đại danh từ thiếu trong câu này đã gây ra tranh cãi rất lớn giữa những người Nhật với nhau.Trước đài tưởng niệm vong linh những người đã mất mạng trong vụ nổ bom nguyên tử đầu tiên của nhân loại tôi cảm thấy chỉ có sự yên lặng mới thích hợp với khung cảnh quanh đây. Người như sẽ sàng hơn, gió như tiếng lay động kỳ bí nào làm dậy lên và thỉnh thoảng tiếng chuông Hòa Bình vang lên như tiếng chuông gọi hồn ai! Không gian như có sự hiện diện vô hình nào đó quẩn quanh....Cảm giác rất lạ

Nhưng đồng thời, trong trí tôi cũng vụt hiện bài sử cận đại rất nhanh: trận đói năm Ất Dậu ở nước ta, thảm sát Nam Kinh bên Tàu, gót ngựa của quân Nhật trên hầu hết vùng Đông Nam Á, trận chiến Trân Châu Cảng. Lịch sử phải là một cuộc ghi chép trung thực cho thế hệ sau học hỏi hầu rút kinh nghiệm để mà: WE SHALL NOT REPEAT THE ERROR!

Một bàn tay không bao giờ vỗ lên thành tiếng!

Tôi không phải người Nhật cũng không là người Mỹ. Theo tôi, chủ từ phải là WE. WE không chỉ riêng người Mỹ, không chỉ người Nhật. Mà WE đây là BẠN, là TÔI, là ANH, là NÓ, là những người đang sống đang thở trên trái đất này cần nhớ thảm trạng Hiroshima để cùng nhau tránh cho lỗi lầm kinh khủng này không bao giờ lập lại!


Kansai và Hiroshima 2015 - Hotel ANA Crowne Plaza Hiroshima

ANA Crowne Plaza là một khách sạn 5 sao nằm rất gần Peace memorial park, tôi book online trực tiếp với trang nhà của khách sạn, thuộc hệ thống IHG hotels và được 1 giá lý tưởng, thêm vào đó nếu book trực tiếp với IHG sẽ được bao gồm bữa điểm tâm bufet chỉ với giá vài trăm yen thêm cho mỗi người!




Sát cạnh bên hotel là 1 ngôi đền Thần Đạo nhỏ:




Nhà hàng ăn sáng Fruitier nhìn ra một khu vườn:




Có thể chọn chỉ giản dị vài món theo Tây Âu, tôi vẫn nhắc cháu là trong các bữa buffet chỉ nên lấy thức ăn vừa đủ ăn, tốt hơn hết là lấy vài miếng nhỏ ăn thử nếu thích mới lấy thêm, tránh trường hợp phí phạm thức ăn và gây phản cảm với người địa phương:


Hay chọn cơm theo cách ăn sáng của người Nhật:


Nhưng sau hơn tuần lễ ăn thức ăn Nhật, cả tôi cả cháu, chỉ cần chén cereal này là vui lắm rồi:


Bạn cũng có thể chọn ăn sáng tại nhà hàng Nhật Unkai nằm trên tầng lầu 5 của khách sạn, tuy nằm trên tầng lầu 5 nhưng Unkai cũng có một khu vườn nho nhỏ:


Điểm tâm thì thuần túy Nhật: khách có thể chọn cơm hoặc cháo; tôi chọn cháo là một nhầm lẫn vì nhạt nhẽo, cơm chắc dễ ăn hơn tuy đối với cháu tôi buổi sáng sớm mà ăn cơm thì cũng.... hơi ...kỳ kỳ....




Sẵn đang nói về ăn uống thì nói cho xong để sau này khỏi lập lại. Sau chuyến đi Miyajima về tôi quyết định cho cháu ăn tối buffet ngay tại Fruitier cho tiện. Là khách ngụ tại ANA Crowne Plaze tôi được giảm giá 30%, thêm cháu tôi chỉ có nửa giá và cho cháu biết luôn thể

Chưa cần biết ăn gì, gọi 1 ly Umeshu cái đã!


Mở đầu bằng món súp bắp: ngon, béo và mùi bắp thơm ngào ngạt!


Thật ra theo tôi buffet tại Fruitier không xuất sắc lắm, các món ăn chỉ thường và không nhiều món để khách chọn lựa. Điều vớt vát cho Fruitier là các món ngọt, dessert bar của Fruitier và patisserie của nhà hàng này phải nói là ngon, nhiều loại bánh đa dạng và nhìn rất đẹp (ăn cũng ngon!):

Dessert bar:





Rốt lại thì bà cháu thưởng thức món ngọt tận tình:


Patisserie:








Thành thông lệ, tối nào bà cháu cũng phải mua một hai bánh mang lên phòng uống trà xong mới ngủ được